۱. سنگ های ارزان قیمت (دسترسی آسان، کاربرد گسترده)

۱. تراورتن (Travertine)

  • معدن ها: استان های مرکزی (مخصوصاً محلات)، آذربایجان شرقی، اصفهان.
  • ترکیب شیمیایی: کربنات کلسیم (CaCO₃) با ناخالصی های اکسید آهن.
  • ویژگی ها:
    • رنگ های متنوع: سفید، نخودی، قهوه ای، و صورتی.
    • ساختار متخلخل و مقاوم در برابر رطوبت.
  • کاربردها: سنگ نما، کفپوش، دکوراسیون داخلی.
  • قیمت: هر مترمربع ۵۰۰,۰۰۰ تا ۲,۰۰۰,۰۰۰ تومان (بسته به کیفیت).

۲. مرمریت (Marble)

  • معدن ها: استان یزد (مهریز)، کرمان، خراسان جنوبی.
  • ترکیب: کربنات کلسیم با بلورهای ریز.
  • ویژگی ها:
    • طرح های رگه دار و رنگ های سفید، خاکستری و سبز.
    • مقاومت متوسط در برابر سایش.
  • کاربردها: سنگ آشپزخانه، مجسمه سازی.
  • قیمت: مترمربع ۱,۰۰۰,۰۰۰ تا ۳,۰۰۰,۰۰۰ تومان.

۳. سنگ چینی (Onyx Marble)

  • معدن ها: استان یزد، کرمان، خراسان رضوی.
  • ترکیب: سیلیس (SiO₂) با ناخالصی های رنگی.
  • ویژگی ها:
    • نیمه شفاف، با جلای شیشه ای.
    • رنگ های سبز، قهوه ای و سفید.
  • کاربردها: روشنایی پردازی دکوراتیو، میزهای لوکس.
  • قیمت: مترمربع ۱,۵۰۰,۰۰۰ تا ۴,۰۰۰,۰۰۰ تومان.

   

 

۲. سنگ های نیمه قیمتی (کاربرد زینتی و صنعتی)

۱. فیروزه نیشابور (Turquoise)

  • معدن ها: نیشابور (قدیی ترین معدن فیروزه جهان)، کرمان.
  • ترکیب: فسفات مس و آلومینیوم (CuAl₆(PO₄)₄(OH)₈·4H₂O).
  • ویژگی ها:
    • رنگ آبی-سبز با رگه های ماتریکس (شبکه سیاه رگ).
    • نماد فرهنگ ایرانی و استفاده در جواهرات سنتی.
  • کاربردها: انگشتر، دستبند، هنر خاتم کاری.
  • قیمت: هر گرم ۵۰۰,۰۰۰ تا ۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان (بسته به کیفیت و خلوص).

۲. عقیق (Agate)

  • معدن ها: استان سمنان (شهمیرزاد)، خراسان رضوی.
  • ترکیب: سیلیس لایه بندی شده با ناخالصی های اکسید آهن.
  • ویژگی ها:
    • رنگ های قرمز، نارنجی، و خاکستری.
    • مقاومت بالا در برابر خراش.
  • کاربردها: مهره تسبیح، حکاکی، صنعت ساینده ها.
  • قیمت: هر کیلوگرم ۲۰۰,۰۰۰ تا ۱,۰۰۰,۰۰۰ تومان.

۳. مرجان خلیج فارس (Persian Gulf Coral)

  • مکان استخراج: جزایر خلیج فارس (قشم، کیش).
  • ترکیب: کربنات کلسیم با منشأ ارگانیک.
  • ویژگی ها:
    • رنگ قرمز تا صورتی.
    • حساس به اسیدها و گرما.
  • کاربردها: جواهرات محلی، صنایع دستی.
  • قیمت: هر گرم ۳۰۰,۰۰۰ تا ۱,۵۰۰,۰۰۰ تومان.



۳. سنگ های قیمتی (کمیاب و با ارزش)

۱. لاجورد (Lapis Lazuli)

  • معدن ها: استان خراسان (نزدیک مرز افغانستان).
  • ترکیب: سیلیکات آلومینیوم با سولفور (Na,Ca)₈(AlSiO₄)₆(S,SO₄,Cl)₁-₂).
  • ویژگی ها:
    • رنگ آبی سیر با ذرات پیریت طلایی.
    • استفاده در نقاشی های تاریخی (مثل مینیاتورهای ایرانی).
  • کاربردها: جواهرات لوکس، رنگدانه طبیعی.
  • قیمت: هر گرم ۱,۰۰۰,۰۰۰ تا ۵,۰۰۰,۰۰۰ تومان.

۲. گارنت (Garnet)

  • معدن ها: استان سیستان و بلوچستان، آذربایجان شرقی.
  • ترکیب: سیلیکات آلومینیوم با آهن یا منیزیم.
  • ویژگی ها:
    • رنگ قرمز تا سبز (گارنت تساووریت).
    • سختی ۶.۵ تا ۷.۵ در مقیاس موس.
  • کاربردها: ساینده صنعتی، جواهرات.
  • قیمت: هر گرم ۸۰۰,۰۰۰ تا ۴,۰۰۰,۰۰۰ تومان.

۳. زمرد (Emerald)

  • معدن ها: استان های شمالی (رشته کوه البرز)، گزارش های محدود از کشف ذخایر.
  • ترکیب: بریلیم، آلومینیوم و سیلیکات (Be₃Al₂(SiO₃)₆).
  • ویژگی ها:
    • رنگ سبز عمیق به دلیل کروم.
    • شکننده و نیازمند تراش خاص.
  • کاربردها: جواهرات سلطنتی، کلکسیون.
  • قیمت: هر قیراط ۱۰,۰۰۰,۰۰۰ تا ۵۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان.



۴. گرانترین سنگ های ایران

۱. فیروزه عجمی (نیشابور درجه یک)

  • معدن: نیشابور (معادن بابا قوری و عبدالمجید).
  • ویژگی ها:
    • رنگ آبی آسمانی بدون ماتریکس.
    • نادرترین و باکیفیت ترین نوع فیروزه جهان.
  • قیمت: هر قیراط ۲۰,۰۰۰,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان.

۲. الماس (کشف محدود در ایران)

  • معدن ها: گزارش هایی از وجود کیمبرلیت در استان های مرکزی.
  • ویژگی ها:
    • سختی ۱۰، درخشش بیمانند.
    • فعلاً استخراج صنعتی ندارد، اما نمونه های کوچک یافت شده.
  • قیمت: هر قیراط ۲۰۰,۰۰۰,۰۰۰ تومان به بالا.

جدول مقایسه ای سنگ های ایرانی

سنگ
معدن اصلی
قیمت (به تومان)
کاربردهای کلیدی
تراورتن
محلات
۵۰۰,۰۰۰–۲,۰۰۰,۰۰۰ (مترمربع)
نما، کفپوش
فیروزه نیشابور
نیشابور
۵۰۰,۰۰۰–۵,۰۰۰,۰۰۰ (گرم)
جواهرات، هنر اسلامی
لاجورد
خراسان
۱,۰۰۰,۰۰۰–۵,۰۰۰,۰۰۰ (گرم)
جواهرات، رنگدانه
گارنت
سیستان و بلوچستان
۸۰۰,۰۰۰–۴,۰۰۰,۰۰۰ (گرم)
ساینده، جواهرات
فیروزه عجمی
نیشابور
۲۰,۰۰۰,۰۰۰–۱۰۰,۰۰۰,۰۰۰ (قیراط)
کلکسیون، جواهرات سلطنتی


جمع بندی

  • ارزانترین: تراورتن و مرمریت (کاربرد وسیع در ساختمان سازی).
  • گرانترین: فیروزه عجمی و الماس (کمیاب و نماد تجمل).
  • نکته: قیمت ها به کیفیت، اندازه و خلوص سنگ بستگی دارند.
  • هشدار: خرید سنگ های قیمتی نیازمند گواهی اصالت (مثل گواهی GIA) است تا از تقلب جلوگیری شود.